Zwanger en diabetes

Ongewenst gewenst, een zwangerschap met diabetes


Bij het lezen van bovenstaande titel, ontstaan er waarschijnlijk een aantal vraagtekens boven je hoofd. Wat is er dan ongewenst en hoe kan deze combinatie nu toch een wens zijn die uitkomt? In dit blog zal ik je daar een (persoonlijk) inkijkje in geven. Een zwangerschap op zich is zelfs wanneer deze ‘normaal’ verloopt al een aardige uitdaging met al zijn lichamelijke en hormonale kwaaltjes. De emotionele rollercoaster waar je als vrouw in terecht komt (bedankt fijne hormonen..) is niet mis. In sommige gevallen is een zwangerschap echt een 9 maandenlange horrorfilm. Bijvoorbeeld bij ernstige bekkenklachten, of HG (hyperemesis gravidarum, een ernstige vorm van zwangerschapsmisselijkheid), maar ook een zwangerschap met diabetes. Tijdens een zwangerschap kun je te maken krijgen met zwangerschapsdiabetes, meestal rijzen de symptomen op in het laatste trimester. De remedie is dan vaak het volgen van een koolhydraatarm dieet, maar kan soms het slikken van medicatie of het spuiten van insuline betekenen. In bijzondere situaties kan een vervroegde bevalling het gevolg zijn. Het bijzondere is wel dat de meeste narigheid van ernstige tot gebruikelijke kwalen, direct na de bevalling verdwenen zijn. Gelukkig maar, want dan begint het hele baby-avontuur pas echt en als moeder tot in de uiterste puntjes van wilt genieten!

zwangerschap en diabetes

Groen licht of stoplicht?!!

Bij diabetes type 1, een chronische ziekte, die al aanwezig is in het leven van de mommy to be, is het een totaal ander verhaal. Normaal gesproken bepalen de toekomstige ouders wanneer het moment daar is dat de kinderwens echt realiteit mag worden. Wanneer je diabetes hebt, bepaalt het ziekenhuis bij het uiten van je kinderwens op welk moment dit verlangen echt werkelijkheid mag worden. Dit wordt het zogenaamde ‘groene licht’ genoemd. Het medisch team geeft daarmee te kennen dat je bloedsuikers dusdanig onder controle zijn dat het geoorloofd is om zwanger te worden. De zwangerschapshormonen hebben namelijk veel invloed op de bloedsuiker (ook insuline is een hormoon dat in de hormonenstorm terecht komt). Een ontregelde suiker is dan niet alleen risicovol voor de gezondheid van de moeder maar ook voor die van het ongeboren kind. Zo kan de ontwikkeling en groei van de baby verstoord worden.

Dit is de reden dat moeders met (zwangerschaps)diabetes scherp onder controle worden gehouden door een medisch team van specialisten gedurende de gehele zwangerschap.

Je kunt je voorstellen dat na een periode van hard werken, want diabetes is uiteindelijk gewoon topsport, om de goede balans te vinden, deze te kunnen behouden en uiteindelijk twee streepjes op de zwangerschapstest mogen zien, de zwangerschap heel erg gewenst is!

Wat houdt een zwangerschap met diabetes in?

MEDISCH

  • Regelmatig controles in het ziekenhuis door een team van gynaecoloog, internist, diëtist en diabetesverpleegkundige.
  • Regelmatig een echoscopie om de groei van de baby in de gaten te houden (dit is niet perse een straf natuurlijk).
  • Extra check up van het hartje, het functioneren van de bloedsomloop en andere afwijkingen die vaker voorkomen bij kinderen van moeders met diabetes.
  • Wekelijks contact met diabetesteam over bijstellen van insuline en/of dieet.
  • Een medische indicatie waardoor de bevalling altijd in het ziekenhuis plaatsvindt.
  • Bloedsuikercontrole door kinderarts bij de baby direct en enkele uren na de geboorte via een hielprik. Plus vaak schema’s voor bijvoeding of een glucose-infuus vanwege de grote kans op hypoglycemie (lage bloedsuikers) als resultaat van de diabetes tijdens de zwangerschap van moeder. In de baarmoeder is de baby gewend geraakt aan (te)veel glucose en na de bevalling stopt de toevoer van die glucose ineens waardoor de bloedsuikerwaarde van de baby te laag kan worden.

PERSOONLIJK

  • Scherpe zelfregulatie van de bloedsuikers, iedere dag en elk moment van de dag. Vaak aan de hand van een insulinepomp en continue of realtime glucose monitoring.
  • Veel hypoglycemie in het eerste trimester en veel hyperglycemie (hoge bloedsuikerwaarden) in het laatste trimester door een ontregelde hormoonspiegel die van invloed is op de werking van het hormoon insuline.
  • Meer kans op een hogere bloeddruk, zwangerschapsvergiftiging en oogproblemen. Bij al aanwezige vaatproblemen voor de zwangerschap is de kans hierop groter.
  • Last but not least, de combinatie van een zwangerschap met diabete gaat gepaard met emotionele stress. Het in balans houden van de bloedsuikers is normaal gesproken al een uitdaging laat staan als de zwangerschapshormonen door je lijf gieren. Zwangere vrouwen met diabetes ervaren vaak het gevoel het nooit ‘goed genoeg’ te kunnen doen. Want uiteindelijk hebben ze niet 24/7 de volledige controle op de bloedsuikers en ondanks dat ze die controle zelf ook niet kunnen uitoefenen, ontstaat er toch een schuldgevoel. Zo goed mogelijk voor je kind willen zorgen en hem het beste gunnen zit er vanaf moment 1 bij de meeste vrouwen al in. Dus dit gevoel is heel normaal. Toch zijn deze emoties versterkt wanneer je lichaam niet reageert zoals je dat zou willen, zelfs wanneer je hier continue optimaal zorg aan besteedt.

Er zijn vrouwen die zich zorgen maken om het overdragen van de diabetes aan hun kind. Bij enkelen is die angst zelfs zo groot dat ze ervoor kiezen om kinderloos te blijven. Nu is van diabetes type 2 de erfelijkheidsfactor bekend. Echter van type 1 blijkt uit onderzoek dat de kans op een kind met diabetes bij een moeder met diabetes niet groter is dan normaal. Bij vaders met diabetes is die kans wel iets meer aanwezig.

Ervaringen van diabetesmoeders (to be)

Je hoort wel eens dat zwangere vrouwen, met name tijdens het laatste trimester, het dubbele of soms zelfs driedubbele aan insuline nodig hebben ten opzichte van hun normale dosis. En dat de bloedsuikerwaarden ondanks deze hoge dosis nog niet voldoende te controleren zijn. Heb jij een kinderwens of ben je zwanger en baren dit soort verhalen je enorm veel zorgen? Je bent echt niet de enige die worstelt met alle uitdagingen die gepaard gaan met diabetes en een zwangerschap(swens).

Hoe vrouwen persoonlijk aankijken tegen de (gewenste) zwangerschap met diabetes is verschillend en mede afhankelijk van het moment van groen licht, het proces daar naartoe en de mate van invloed op de suikers en het balanceren daarmee. Lees hieronder een aantal ervaringen uit het leven van deze vrouwen, die hetgeen in dit blog beschreven, vanuit de praktijk bevestigen. Wie weet vind ook jij hierin herkenbaarheid.

Shannon (26 jaar en 18 jaar diabetes type 1), moeder van Kaiden (1,5 jaar)

Dat het tijdens de zwangerschap met diabetes zwaar zou worden, dat wist ik al jaren. Maar óók zo zwaar na de zwangerschap… het was het allemaal waard! (het klinkt cliché.. I know, maar het is echt zo). Na het ‘groene licht’ van de internist, volgde snel de positieve test. Vanaf dat moment ging het abonnement in bij het ziekenhuis, iedere week had ik wel 2 tot 3 keer contact in of met het ziekenhuis. Bij 38 weken en 1 dag werd ik ingeleid, na 36 uur weeën en een kindje dat het niet meer trok, kreeg ik een spoedkeizersnee. Na de spoedkeizersnee, is Kaiden met mijn man mee naar de kraamafdeling gegaan, daar kon ik hem 2 minuten vast houden, daarna werd hij met een té lage suiker naar de kinderafdeling meegenomen. Dit was achteraf gezien het pijnlijkste van alles bij elkaar, het gescheiden zijn van je pasgeboren zoon.

In het begin was ik erg angstig dat hij diabetes zou hebben, op de leeftijd dat hij ook iets anders dronk dan alleen borstvoeding, merkte ik dat hij vrij veel dronk vergeleken met andere kindjes. Gelukkig heb ik dat idee los kunnen laten. Van een vrouw die geen kinderen wilde, ben ik nu een moeder, die het liefst nog een keer door het hele traject wil gaan. Nu weet ik wat er onder andere kan komen en vind ik het nog steeds alles waard om dit opnieuw te doorlopen.

Lianne (28 jaar en 9 jaar diabetes type 1), 20 weken zwanger

Zwanger zijn met diabetes is bijzonder en heftig tegelijkertijd. Want wat een wonder is het dat er een kleintje in je buik aan het groeien is! Waar je normaal gesproken vooral voor jezelf je best doet je waardes onder controle te houden, heb je die verantwoordelijkheid nu ook voor je baby. Diabetes is, misschien nog wel meer dan anders, 24/7 aanwezig. Daarnaast zorgen misselijkheid, zwangerschapshormonen en andere kwaaltjes voor een stevige uitdaging in combinatie met bloedsuikers. Het gaat nooit zoals gepland en kan (in mijn eigen ogen) altijd beter.

Zelf vind ik vooral het mentale deel het lastigst. Ik zit liever laag dan hoog, omdat lage waardes voor mij makkelijker op te lossen zijn en ik bij hogere waardes al snel last heb van een schuldgevoel. Maar ik kan je zeggen dat een lage bloedsuiker ook alles behalve prettig voelt (trillen, zweten, afwezigheid, je lichaam gaat in ‘noodtoestand’).Ook vind ik waardes waar ik voor mijn zwangerschap tevreden mee was, nu al snel te hoog, wat het niet makkelijker maakt. Gelukkig weet ik dat het allemaal voor een heel goed doel is. Een gedachte die zeker helpt, want ik doe dit voor dat kleine trappelende kindje in mijn buik.

Yvette (34 jaar en 12 jaar diabetes type 1), kinderwens

Wanneer mij in het ziekenhuis de vraag werd gesteld of er sprake was van een kinderwens, begon ik vaak te lachen. Nu pas snap ik waarom dit zo’n serieuze vraag is bij een jonge vrouw met diabetes. Nu de wens er daadwerkelijk is, merk ik hoe heftig alleen het voortraject al is. Wetende dat de pittige tijd tijdens de zwangerschap nog moet komen en het voortraject nog slechts een voorbode is.

Wat ik me nu soms realiseer is dat ik met heel andere ogen naar mijn diabetes ben gaan kijken. Het lijkt wel of ik de ziekte en de omgang hiermee helemaal opnieuw moet ontdekken! Mijn instellingen worden steeds scherper en mijn voeding wordt aangepast. Je denkt meer na over “verantwoordelijkheden” zoals bewuste maaltijden, goede bloedsuikers en je wilt nu perse een lagere HBA1C om te komen tot het ‘groene licht’.

De gesprekken met de diabetesverpleegkundige en de diëtiste helpen mij om daar steeds meer inzicht in te krijgen. Die gesprekken kunnen heel intensief en confronterend zijn. Wat ik merk is dat de mentale en emotionele aspecten van de diabetes in dit voortraject naar het groene licht mij soms parten spelen. Ik ga dan overal aan twijfelen. Kan ik dit wel aan en geef ik de diabetes straks niet door aan mijn kindje? In mijn geval bestaat de kans daarop omdat diabetes in de familie zit. Helaas valt dit nooit met zekerheid te zeggen. Echter de kans hierop is klein.

Ik weet dat ik er nog lang niet ben, maar als ik dan ooit een kleintje in mijn armen mag nemen zal dit het allemaal waard zijn.

Marleen (33 jaar en 21 jaar diabetes type 1), moeder van Juda (12 weken)

Terugkijkend op afgelopen jaar vond ik het een bijzondere maar ook intensieve periode. Met name de emotionele druk van ‘perfecte’ suikers willen hebben voor je kindje en soms had ik hier gewoon geen controle op. Dat vond ik moeilijk. In het 1e trimester ben ik een paar keer ‘out’ gegaan door de lage bloedsuikers, dan ga je je toch zorgen maken om het effect op de kleine. Uiteindelijk heb ik ook best van deze tijd kunnen genieten, omdat ik na 2 jaar inclusief groen licht en fertiliteit eindelijk een positieve test in mijn handen kreeg. Wat mij vooral heeft geholpen om zoveel mogelijk balans te houden is koolhydraatarme voeding en volledige focus. Daarvoor ben ik gestopt met werken voor een werkgever en vanuit huis gaan bloggen. De zwangerschap kwam dus niet zonder slag of stoot, maar heeft me wel het mooiste geschenk ooit opgeleverd. Gelukkig was hij er na de geboorte met zijn eigen bloedsuiker snel weer bovenop en ontwikkelt hij zich nu als een kerngezonde jongen!

Diabadass

Niet mis dus als je bovenstaande bij elkaar optelt en zo kunnen de negen maanden lang duren en bomvol staan van fysieke en mentale zorgen. Desalniettemin blijft het belangrijk om naast alle uitdagingen op diabetesgebied te genieten van het nieuwe leven dat in je groeit. Uit te kijken naar de komst van de kleine, te dromen over hoe hij of zij eruit zal zien en je bezig te houden met een hele lading (meestal leuke) voorbereidingen. Zoals het inrichten van de babykamer, het kopen van kleine kleertjes etcetera. Ook de momenten waarop je dan toch die extra echo krijgt, vooral je te richten op het zien van jouw baby. En ondertussen? Doe je gewoon je uiterste best en vanuit je moederhart zit dat vast al goed! Zie je zelf gewoon als een diabadass mom!

Nieuwsgierig? Voor meer informatie

  • Meer weten over zwangerschapsdiabetes
  • Doe mij maar diabetes en een baby! Het persoonlijke verhaal van een zwangerschap met diabetes door Loes Heijmans-Beek, te bestellen bij o.a. Bol.com en Bruna
  • Koolhydraatarme voeding tijdens de zwangerschap
diabetes meter

Door: Marleen



Wil je meer weten over het koolhydraatarm dieet, check deze koolhydraatarme recepten eens

Het koolhydraatarm dieet bekijken:

koolhydraatarm dieet

Koolhydraatarm recept 14 (bladzijde 13)

koolhydraatarme koekjes

Koolhydraatarm recept 19 (bladzijde 19)

koolhydraatarme salade

Koolhydraatarm recept 34 (bladzijde 23)

omelet

Koolhydraatarm recept 41 (bladzijde 32)

avocado koolhydraatarm

Koolhydraatarm recept 67 (bladzijde 41)

gezonde salade

Koolhydraatarm recept 88 (bladzijde 49)

carpaccio

Koolhydraatarmrecept 101 (bladzijde 56)

biefstuk koolhydraatarm

Koolhydraatarmrecept 112 (bladzijde 62)

koolhydraatarme muffin

Koolhydraatarmrecept 118 (bladzijde 68)

koolhydraatarm brood